<< Dewisiadau

Tudalen Nesaf >>

Caerdydd a'r Cymoedd yn ysbrydoli

Diwedd trist gitarydd medrus


Brawychwyd pawb oedd yn adnabod y gitarydd medrus ac adnabyddus Titch Gwilym pan glywyd am ei farwolaeth annhymig yn y tŷ ble oedd yn aros yn Nhreganna ar fore Sul  19 Mehefin. Ymhlith y bandiau bu yn cyfeilio iddyn nhw oedd Kimla Taz a Geraint Jarman a'r Cynganeddwyr. Bydd bwlch mawr ar ei ôl yn y byd canu modern. Brodor o'r Rhondda oedd Titch ond bu'n byw yng Nghaerdydd am flynyddoedd.

Athrawes y flwyddyn

Daeth Catrin Dafydd ac Aneirin Karadog, y ddau yn gyn-ddisgyblion Ysgol Gyfun Rhydfelen, i amlygrwydd yn ystod Eisteddfod yr Urdd Caerdydd ar gyfrif eu campau llenyddol. Cipiodd Aneirin y Gadair ac enillodd Catrin Dafydd y Fedal Lenyddiaeth, yn ogystal â dod yn gydradd-drydydd yng nghystadleuaeth y Gadair ac yn ail a chydradd-drydydd yn y Fedal Ddrama. Roedd y ddau yn falch o gael ennill yng Nghaerdydd am ei fod mor agos i adref. Yn ôl Aneirin roedd hi'n 'braf cael derbyn fy nghadair ar un o lwyfannau gorau'r byd nid nepell o 'nghartref ym Mhontypridd', a dywedodd Catrin hithau fod ennill yng Nghaerdydd yn brofiad arbennig iawn am ei bod hi'n dod 'o Waelod y Garth a bod Caerdydd wedi chwarae rhan bwysig yn fy magwraeth i'.
   Ond pwysicach na hynny yw'r dylanwad a'r ysbrydoliaeth amlwg mae Caerdydd a'r Cymoedd wedi eu cael ar eu gwaith. Mae cerdd Aneirin yn gân i Gymoedd y De ac yn cynnig darlun byw, os egr, o fywyd yno. Mae yna dinc obeithiol i'r gerdd, serch hynny, wrth iddi ddisgrifio'r cynnydd mewn addysg Gymraeg yn yr ardal, a'r ieuenctid sydd yn cael eu hennill i'r iaith. Roedd Aneirin yn falch bod y 'Cymoedd wedi cael sylw haeddiannol a bod pobl yn magu ymwybyddiaeth o gymaint o waith sydd i'w wneud yno yn ogystal â chymaint o obaith sydd yna ar gyfer y Gymraeg a phobl y Cymoedd'.
   Mae strydoedd Caerdydd yn gefndir amlwg i ddilyniant o gerddi Catrin Dafydd ac yn olrhain profiad un sy'n dychwelyd i'r ddinas ac yn ei gweld hi'n wahanol bob tro. Mae Catrin yn credu'n gryf ei bod hi'n 'bwysig fod awduron a beirdd yn ysgrifennu am Gaerdydd er mwyn adlewyrchu'r realiti fod miloedd o siaradwyr Cymraeg yn byw yno bellach'. Dyma obeithio y bydd eraill yn dilyn eu hesiampl ac y bydd cnwd newydd o lenorion yn codi a fydd yn ymateb i fywyd y brifddinas mewn modd grymus a ffres.

Llongyfarchiadau mawr i Mrs Meinir Rees a enillodd y categori Anghenion Arbennig ar ddydd Iau, 23 Mehefin, yn Neuadd y Sir yng Nghaerdydd. Fe'i gwobrwywyd yn y seremoni arbennig hon am ei chyfraniad anhygoel i'r maes anghenion arbennig. Mae Meinir wedi bod yn Ysgol Plasmawr ers iddi agor ym 1998 ac wedi gweithio'n ddiwyd er mwyn sicrhau bod pob disgybl yn cael gofal arbennig. Bydd yn mynd ymlaen i gystadlu yng Nghystadleuaeth Prydain ym mis Medi. Pob lwc iddi!

300


Ydy mae'r Dinesydd wedi cyrraedd rhif 300. Pwy fase'n meddwl y byddai'r fflam a gynwyd gan Meredydd Evans a Norman Williams pan gyhoeddwyd y rhifyn cyntaf ym mis Ebrill 1973 yn parhau i danio yng Nghaerdydd ac wedi bod yn sbardun i gychwyn dros 50 o bapurau bro ar draws Cymru.

Catrin Dafydd

Rhan o rifyn cyntaf Y Dinesydd

Aneirin Karadog

Tudalen Nesaf >>