Ddoe, roedd yna ribidi-res o dryciau glo yn naddu eu taith nadreddog ar hyd llwybrau llawr y cymoedd i lawr i'r glanfeydd allforio glo, fel yr oedden nhw y pryd hynny. Yno yn eu haros roedd llongau stêm y byd yn wancus barod i lowcia i'w perfeddion gynnyrch un o feysydd glo mwyaf y byd. Loetrent yno fel cefnaint o foch, yn disgwyl ysglyfaeth ar doriad gwawr, pob un yn ysu am y cefnfor, a'r llwybrau dyfrllyd a drois y du yn aur.
   Ond daeth tro ar fyd, diflannodd ynni ddoe a chododd o lwch y wagenni glo, ynni gwahanol i danio a chynnal ffwrnais y genedl hon. Dros wythnos prifwyl plant ac ieuenctid Cymru rhyddhawyd peth o'r ynni hwnnw i eplysu ein diwylliant a'n cenedl. Daethom yng nghyd mewn breuddwyd ar lannau'r Afon Taf i hen aelwyd y wagenni glo i ddathlu ac i atgoffa'n gilydd ein bod ni yma o hyd. Dod i 'greu gwir fel gwydr o ffwrnais awen'.

   Daeth llwyddiant ysgubol i bobl ifanc y ddinas yn yr Eisteddfod. Amhosib fyddai dewis un i enwi yn arbennig ond ceir rhestr gyflawn ar dudalen 13.
   Roedd y nosweithiau hefyd yn llwyddiannus dros ben gyda'r neuadd yn llawn ar gyfer y gyngerdd agoriadol a'r sioe gerdd, Les Miserables,  gan Gwmni Ieuenctid yr Urdd.
   Mae'r brifddinas yn ffodus i gael neuadd gyngerdd ysblennydd ac roedd yn fraint i Ganolfan y Mileniwm lwyfannu gwledd o dalent gan bobl ifanc Cymru mewn wythnos arbennig o lwyddiannus.   

Mae Iona Jones, Cyfarwyddwr Rhaglenni S4C, wedi ei phenodi yn Brif Weithredwr newydd y Sianel. Bydd Iona yn cymryd yr awenau oddi wrth Huw Jones, sy'n gadael S4C ddiwedd eleni ar ôl bron 12 mlynedd yn ei swydd. Hi yw'r ferch gyntaf i'w phenodi'n Brif Weithredwr S4C a'r pedwerydd yn unig yn hanes y Sianel, a sefydlwyd ym 1982.
   Dechreuodd Iona, sy'n 41 oed, ei gyrfa ym myd darlledu fel newyddiadurwr gyda BBC Cymru, gan ddod yn olygydd Taro Naw a Newyddion yn ddiweddarach, y ddwy yn cael eu cynhyrchu gan y BBC i S4C.  Ymunodd Iona ag S4C gyntaf oll ym 1995 fel Cyfarwyddwr Materion Corfforaethol. Symudodd i ITV Wales yn 2000, lle cynrychiolodd holl gwmnïau rhanbarthol Carlton ledled y DG mewn perthynas â'r Ddeddf Ddarlledu a materion strategol eraill. Dychwelodd Iona i S4C ym mis Medi 2003 fel Cyfarwyddwr Rhaglenni, gan ailstrwythuro'r adran rhaglenni a dyfeisio a rhoi ar waith strategaeth rhaglenni fentrus sy'n gosod pwyslais ar ragoriaeth greadigol.
   Ganed Iona yn Hwlffordd, Sir Benfro, ac fe'i magwyd yn Llanbedr Pont Steffan cyn symud gyda'i theulu i Gaerdydd yn chwech oed. Mynychodd Ysgol Gymraeg Bryntaf ac Ysgol Gyfun Llanhari cyn astudio Hanes Economaidd a Chymdeithasol ym Mhrifysgol Exeter. Cwblhaodd Ddiploma Ôl-raddedig mewn Newyddiaduraeth yng Nghanolfan Newyddiaduraeth Prifysgol Caerdydd. Mae Iona yn briod ac yn fam i dri o blant.

Oherwydd y gostyngiad yn nifer y disgyblion sy'n mynychu ysgolion Caerdydd mae'r cyngor yn bwriadu adrefnu'r sustem yn y ddinas. Eisoes mae wyth mil o lefydd gwag yn yr ysgolion a disgwylir y bydd pum cant yn llai o ddisgyblion yn flynyddol am y deng mlynedd nesaf. Nod y Cyngor fydd sicrhau addysg Saesneg ei hiaith ym mhob un o gymunedau'r ddinas gyda'r ysgolion cynradd ar gyfartaledd yn darparu ar gyfer rhyw 420 o ddisgyblion ym mhob Uned Cynradd a thua 1,200 o ddisgyblion ym mhob Ysgol Uwchradd. Ceisir hefyd wasgaru ysgolion cyfrwng Cymraeg yn fwy cytbwys dros y Ddinas yn ogystal â'r ysgolion Eglwysig.
   Eisoes cynhaliwyd cyfarfodydd i drafod y sefyllfa. Dydy pawb ddim yn hapus hefo'r argymhellion hyn. Ni ymddengys fod unrhyw ddewis arall oherwydd y gostyngiad sylweddol yn niferoedd y plant.

Awdur y geiriau sy'n crogi yn llorweddol uwchben prif fynedfa Canolfan y Mileniwm yw Gwyneth Lewis. Allan o'r 'ffwrnais awen' y daeth iddi y clod a'r anrhydedd o gael ei dewis yn Fardd Cenedlaethol Cymru. Cafodd ei hanrhydeddu gyda'r teitl yna yng Ngŵyl Lenyddol y Gelli ar ddydd Llun Mai 30ain. Llongyfarchiadau calonnog iddi oddi wrth ddarllenwyr Y Dinesydd a phob hwyl iddi gyda'i llyfr newydd 'Dau Mewn Cwch'. Boed esmwyth ei fordaith.