<< Dewisiadau

Tudalen Nesaf >>

Y GWIR YN ERBYN 'Y BYD'?

GORYMDAITH

Mewn cyfarfod a gynhaliwyd yn Stadiwm y Mileniwm ar Nos Fawrth 23 Mawrth fe wahoddwyd yr Eisteddfod Genedlaethol i Gaerdydd yn 2008.
   Amlinellwyd oblygiadau gwahodd yr Eisteddfod i'n plith gan Aled Sion, Trefnydd Eisteddfodau'r De. Go brin fod angen iddo egluro'r drefn gan fod trigolion Caerdydd bellach yn brofiadol iawn mewn trefnu eisteddfodau. Ers dechrau'r mileniwm mae Caerdydd eisoes wedi bod yn gartref i Eisteddfod yr Urdd (ddwywaith!), yn croesawu'r Eisteddfod eto yn 2005 ac efallai yn 2009 heb sôn am gefnogi Eisteddfod Casnewydd eleni hefyd.
Gall y baich cyson gael effaith ar ein brwdfrydedd a' n dyhead i fentro`~ Fydd yna arloesi? Go brin y gwelwn feysydd parcio yn lliwiau'r Urdd a go brin hefyd y gwelwn atgyfodiad Dinesydd Dyddiol.

Erbyn diwedd y flwyddyn neu yn gynnar yn y flwyddyn newydd fe fydd gennym bapur dyddiol Cymraeg. Yn ôl Ned Thomas, Cadeirydd `Dyddiol', y Gymraeg yw un o'r ychydig ieithoedd lleiafrifol yn yr UE sydd heb bapur dyddiol yn yr iaith.
   Yn dilyn dros ddeunaw mis o ymchwil a gwaith paratoi, llawer ohono gan Ned Thomas ei hyn ar ran Cwmni Mercator, daethpwyd i'r canlyniad, "  Ni fu erioed mwy o angen papur Dyddiol Gymraeg."
"O'r diwedd!" ychwanegodd Gruff Rhys o'r grwp Super Furry Animals, "Asgwrn cefn i'r gymuned Cymraeg."
   Efallai fod gan y rhelyw o wledydd Ewrop bapurau dyddiol mewn ieithoedd lleiafrifol, ond mae sefyllfa Cymru yn wahanol. Sawl gwlad sy'n gallu brolio cynhyrchu dros hanner cant o bapurau bro yn yr ieithoedd hynny? Ein papurau bro yw'r arfau mwyaf pwerus sydd gennym i feithrin darllenwyr Cymraeg.

Y rhain, ac nid papur dyddiol yw `asgwrn cefn y gymuned Gymraeg.'
   Efallai "ni ddaw fyth gwell cyfle i sefydlu papur dyddiol" ond ar draul beth ?
   Ni ddaw fyth gwell cyfle i gefnogi ac i hyrwyddo

Daeth tua 200 o bobl ynghyd yng Ngerddi Soffia ar ddydd Gðyl Ddewi i orymdeithio drwy'r ddinas at risiau'r Amgueddfa Genedlaethol ym Mharc Cathays. Cafwyd gorymdaith liwgar a banerog a phawb mewn hwyliau da. Erbyn y flwyddyn nesaf gobeithir gweld llawer mwy o bobl yn ymuno â'r orymdaith hon i ddangos balchder yn ein cenedl ar ddydd ein nawdd sant. Trefnwyd yr orymdaith eleni gan Ymgyrch Treftadaeth Cymreig dan arweiniad Henry Jones-Davies.

papurau bro ledled Cymru. Mae  gan pob papur bro griw o wirfoddolwyr ymroddgar a gweithgar sy'n cyflawni gwyrthiau yn fisol ond does yr un papur bro nad sy'n apelio'n gyson am geiniogau prin i'w gynnal.
   Felly beth am ddweud `Na, dim diolch i bapur dyddiol ar hyn o bryd, ond rhowch ychydig o'r cyllid i ni i ddatblygu'n papurau bro."
   Beth am wneud yn siwr fod gennym gyllid digonol nid yn unig i gynnal y papurau ond i'w datblygu.
Beth am gyflogi un person rhan amser ar gyfer pob un o bapurau bro Cymru i fod yn gyfrifol am oruchwylio'r cynhyrchiad o fis i fis?
   Mewn oes mor dechnolegol aeddfed, beth am sicrhau cyllid digonol i wella diwyg ambell un?
Beth am gyflogi cydlynydd hysbysebion cenedlaethol? Gan fod Y Byd yn disgwyl cyflogi dros 40 o weithwyr llawn amser a chynnal swyddfeydd yn y gogledd, y de a'r canolbarth, mae'r arian yno!
   Oes yna rywun allan yna'n gwrando neu a ydyn ni i gyd yn rhy brysur yn trefnu steddfodau?

PROBLEMAU LLWYDDIANT

Y llynedd cafwyd problem yn Ysgol Gymraeg Pwll Coch  gan fod yr ysgol yn llawn ac yn y diwedd gorfu i'r Cyngor godi Ystafelloedd Dosbarth symudol i gwrdd â'r gofyn. Nawr, mae yna broblem yn Ysgol Gymraeg newydd y Berllan Deg yn Llanedeyrn a agorodd y llynedd hefo dau gant o ddisgyblion ond hefo lle i 420 o ddisgyblion. Ond oherwydd y galw am y 60 o lefydd ym mlwyddyn un mae rhaid gwrthod mynediad i rai! Yn ôl y Cyngor y llynedd cafwyd 37 o geisiadau am fynediad i Flwyddyn Un ond eleni mae'r rhif wedi codi i 67 o geisiadau ond dim ond lle i 60. Felly mae'r gofyn am addysg Gymraeg yn cynyddu yn ein prifddinas a rhaid pwyso ar y Cyngor i agor mwy o ysgolion i gwrdd â'r gofyn.

Tudalen Nesaf >>